Yeraltındaki Çin Seddi – Karız Kanalları
Tanrı Dağı’nın eriyen karları ile yeraltındaki su kaynaklarını birleÅŸtirerek yerleÅŸim alanlarına taşımak amacıyla inÅŸa edilen Karız Kanalları, 5 bin kilometre uzunluÄŸuyla 6 bin kilometre olduÄŸu tahmin edilen Çin Seddi’ne adeta meydan okuyor. Sincan’ın üzümleriyle ünlü Turfan’daki Karız Kanalları, Çin Seddi ve doÄŸudaki Büyük Kanal ile birlikte Çin’in 3. harikası olarak adlandırılıyor.
2 bin 500 yıl önce sadece yerçekimi kullanılarak çalışması sağlanan Karız Kanalları, 60 kilometre uzaktaki kurak Turfan bölgesini bereketli vaha haline getirmiş. Kanalları ziyarete gelen turistler rehberlere, o dönemde bu kadar muhteşem bir sistemin nasıl inşa edildiğini soruyor. Hâlâ sorunsuz bir şekilde çalışan Karız kanalları, Turfan vahasına her yıl yaklaşık 200 milyon metreküp su taşıyor. Bundan dolayı kanallar, Turfan için hayat kaynağı olmaya devam ediyor.
Karız kanallarının her birinde dik kuyular, yeraltı kanalı, yer üstü kanalı ve barajlar bulunuyor. Yeraltı kanalları, bazen birkaç kilometre, bazen de onlarca kilometre uzunluÄŸunda olabiliyor. Yeraltı kanalları inÅŸa edilirken işçiler, havalandırma saÄŸlamak ve kazılan çamurları boÅŸaltmak için 20-30 metre aralıkla dik kuyular açmış. Barajlar ise su miktarını ayarlayan su deposu iÅŸlevini yerine getiriyor. Turistler bu muhteÅŸem mimari eseri görmek için ÅŸimdilerde Turfan’a akın ediyor. Yerli ve yabancı turistler hem Karız’ları geziyor hem de bal tatlısı üzümüyle ünlü Turfan’ın temiz havasını soluyor. Turistler için Turfan’da Karız Kanalları’nı tanıtan özel bir müze de kurulmuÅŸ. Turfan bölgesinde toplam uzunluÄŸu 5 bin kilometreyi geçen binden fazla Karız Kanalı bulunduÄŸu tespit edilmiÅŸ.
Kanallar, sıcaklığın 40 dereceye vardığı Turfan’a kadar kar suyunu buharlaÅŸmadan taşıyabilecek yapıda inÅŸa edilmiÅŸ. Tanrı Dağı’nın eteÄŸinden 110 metre derinliÄŸinde baÅŸlayan kanallar Turfan’a geldiÄŸinde derinliÄŸi 10 metreye kadar düşüyor. O zamanda bu ölçümlün nasıl yapıldığı henüz aydınlatılamadı.
En çok 1.5 metre yüksekliğinde kazılan tünellerde işçilerin ancak oturarak çalıştığı biliniyor. Bugünlerde bölgeye ziyaret eden turistlere bu çalışma yöntemi orjinaline uygun olarak yapılan mankenlerle gösteriliyor. Turistler buraları gezerken kanalların içinde bol bol hatıra fotoğrafı çektiriyor ve buz gibi temiz olan suya ellerini sokuyor. Turistler burayı gezdikten ve sonra evlerini hem lokanta hem de dinlenme yeri olarak kendilerine açan Uygur aileleri ve diğer yerleri ziyaret ediyor.
Kaynak: Medya24…
Popularity: unranked [?]
Cevap Yaz!
You must be logged in to post a comment.