KadeÅŸ antlaÅŸması – KadeÅŸ antlaÅŸmasının Önemi – Mısırlılar – Hititler
M.Ö. 1280′de Mısırlılar ile Hititler arasında yapılmıştır.
II. Ramses tahta geçince genel olarak mimari yönden ülkesini güzelleÅŸtirdi. Ancak hükümdarlığının beÅŸinci yılında Hitit Kralı Mutavallis, Mısır’a savaÅŸ açtı. SavaÅŸ KadeÅŸ Kalesi önlerinde yapıldı.Savaşın nedeni MÖ 13. yüzyıl baÅŸlarında Mısır ve Hitit devletlerinin birbirine eÅŸit kuvvetler haline gelmesi ve bu iki büyük devletin ekonomik çıkarlarının Kuzey Suriye toprakları üzerinde birleÅŸmesidir.
Christian Jacq’ın “Ramses KadeÅŸ Savaşı” isimli kitabında; Tanrı Amon’un Ramses’i ilahi bir güç ile 43.500 kiÅŸilik orduya karşı baÅŸarı kazandığından bahseder. Oysa ki, Mutavallis’in geride bıraktığı iki bedevi Ramses’i kandırarak savaşın Ramses’in aleyhine olmasını saÄŸladılar. Ancak iki gün boyunca devam eden savaşı kimse kazanamayınca KadeÅŸ AntlaÅŸması imzalandı. KadeÅŸ AntlaÅŸması sonucu her iki taraf birbirine kardeÅŸçe yaklaÅŸmaya karar verseler de herkesin gözü kralın tahtındaydı…
Bazı tarihçiler, savaşın sona ermesinin sebebinin o gün meydana gelen GüneÅŸ tutulmasından korkarak, tanrıları kızdırdığını düÅŸünen tarafların savaÅŸmak istememesi olduÄŸunu söyler.Bazıları ise bu savaşın sonunun gelmeyeceÄŸi düÅŸüncesindedir.Çünk ü her iki taraf da güçlü olduÄŸundan dolayı savaşın bitmeyeceÄŸini umuyorlardır.Fakat bitse bile o zamana kadar bir çok yer yıkılıp insanları ölecek düÅŸüncesindede olabilirler.
Ebu Simbel tapınağına Ramses’in kazandığı yazılırken, Hitit kil yazılarında bu tam tersidir.
AntlaÅŸmanın temel düzenlemesi bu iki ülkeden birisine yönelik bir saldırı ya da tehdide karşı ötekinin ona yardım edeceÄŸi ve savaÅŸa birlikte gireceÄŸidir.
AnlaÅŸma DoÄŸu’daki Asur tehditine karşı da yazılmıştır.
Bugün Nato AntlaÅŸmasının 5. maddesini aÅŸağı yukarı aynı düzenlemeye sahiptir.
Kadeş Antlaşmasının Tableti.
Bunlar, Mısır memleketi Büyük Kralı, bütün memleketlerin kahramanı, Mısır memleketi Kralı, Büyük Kral, kahraman Minmua-rea’nın oÄŸlu, Mısır memleketi Kralı, Büyük Kral, kahraman Min-pahirita’rea’nın torunu, Rea-MaÅŸeÅŸta-Mai Amana’nın, Hatti memleketi Kralı, Büyük Kral, MurÅŸili’nin oÄŸlu, Büyük Kral, Hatti memleketi Kralı, kahraman Åžuppiluliuma’nın torunu, Büyük Kral, Hatti memleketi Kralı, kahraman HattuÅŸili’ye söylediÄŸi sözlerdir.
Aramızda daima olarak iyi kardeÅŸlik ve iyi sulh kurdum. Mısır memleketi ile Hatti memleketi arasındaki münasebetlerde iyi kardeÅŸliÄŸin ve iyi sulhun tesisi için ÅŸunları söylüyorum: İşte, Mısır memleketi ile Hatti memleketi arasındaki münasebete gelince, ezelden beri tanrı onlar arasında düÅŸmanlığa müsaade etmediÄŸinden antlaÅŸma ebedidir. Büyük Kral, Mısır memleketi Kralı, Rea-MaÅŸeÅŸa Mai Amana, güneÅŸ ve fırtına tanrılarının münasebeti gibi öyle edebi bir münasebet tesis etti ki, o aralarında daima düÅŸmanlık yapmaÄŸa mani olur.
Mısır memleketi Kralı, büyük Kral Rea-MaÅŸeÅŸa Mai Amana gümüÅŸ bir tablet üzerine kardeÅŸlik Hatti memleketi Kralı, büyük Kral HattuÅŸili ile bugünden itibaren aramızda iyi sulh ve iyi bir kardeÅŸlik tesisi için bir muahede yaptı. O benim kardeÅŸimdir, ben de onun kardeÅŸiyim ve onunla daima sulh halindeyiz. Bize gelince: Bizim kardeÅŸliÄŸimiz ve sulhumuz evvelce Mısır memleketi arasındaki sulh ve kardeÅŸlikten daha iyi olacaktır.
Bak, Mısır memleketi Kralı, Büyük Kral Rea-MaÅŸeÅŸa Mai Amana Hatti memleketi Kralı, Büyük Kral HattuÅŸili ile sulh ve kardeÅŸlik halindedir.
Bak, Mısır memleketi Kralı Rea-MaÅŸeÅŸa Mai Amana’nın oÄŸulları Hatti memleketi Kralı, Büyük Kral HattuÅŸili’nin oÄŸulları ile ve kardeÅŸleri ile sulh ve dostluk daimidir. Onlar da bizim gibi kardeÅŸ ve sulh halindedir.
Mısır memleketiyle Hatti memleketi arasındaki münasebete gelince: Onlarda bizim gibi daima kardeÅŸlik ve sulh halindedirler.
Mısır memleketi Kralı, büyük Kral Rea-MaÅŸeÅŸa Mai Amana istikbalde her hangi bir ÅŸey almak için Hatti memleketine girmeyecektir. Hatti memleketi Kralı, Büyük Kral HattuÅŸili de istikbalde herhangi bir ÅŸey almak için Mısır memleketine girmeyecektir.
Bak GüneÅŸ ve Fırtına tanrılarının Mısır memleketi ile Hatti memleketi için getirmiÅŸ oldukları ilahi nizam, onlar arasındaki sulh ve kardeÅŸliktir, düÅŸmanlık deÄŸildir. Bak Mısır memleketi Kralı; Büyük Kral Rea-MaÅŸeÅŸa Mai Amana bugünden itibaren iyi durumu muhafazada sebat edecektir. İşte Mısır memleketi Hatti memleketi ile daimi sulh ve kardeÅŸlik halindedir.
EÄŸer yabancı bir memlekette bir düÅŸman Hatti memleketine gelirse ve Hatti memleketi Kralı, Büyük Kral HattuÅŸili bana “Ona karşı koymak için bana yardıma gel” diye bir haber gönderirse Mısır memleketi Kralı, Büyük Kral Rea-MaÅŸeÅŸa Mai Amana piyadesini süvarisini gönderecek onu öldürecek, Hatti memleketi için ondan intikam alacak.
EÄŸer Hatti memleketi Kralı, Büyük Kral HattuÅŸili tâbi beylerine kızarsa, onlar ona karşı bir kusurda bulunursa Mısır memleketi Kralı Büyük Kral Rea-MaÅŸeÅŸa Mai Amana’ya haber gönderirse Mısır memleketi Kralı piyadesini ve süvarisini ona gönderir. O kimlere kızmışsa onları imha eder.
EÄŸer dış memleketlerden yabancı bir düÅŸman Mısır Kralı kardeÅŸin Rea-MaÅŸeÅŸa Mai Amana’ya ve Mısır memleketine karşı gelirse ve onun kardeÅŸi Hatti memleketi Kralı HattuÅŸili’ye “Ona karşı koymak için bana yardıma gel” diye bir haber gönderirse Hatti memleketi Kralı HattuÅŸili piyadesini, süvarisini gönderecek ve benim düÅŸmanımı öldürecek.
EÄŸer Mısır Kralı Rea-MaÅŸeÅŸa Mai Amana tâbi beylerden birine kızarsa, onlar ona karşı birleÅŸirlerse ve ben Hatti Kralı kardeÅŸim HattuÅŸili’ye “Haydi” dersem Hatti memleketi Büyük Kralı HattuÅŸili piyadelerini ve harb arabalarını gönderecek, o kimlere kızmışsa onların hepsini mahvedecek.
Bak, Hatti memleketi Kralı HattuÅŸili’nin oÄŸlu babası HattuÅŸili’nin bir çok senelerinden sonra HattuÅŸili’nin yerine Hatti memleketi Kralı olacak. EÄŸer Hatti memleketinin asilzadeleri ona karşı birleÅŸirlerse Mısır memleketi Kralı, Büyük Kral Rea-MaÅŸeÅŸa Mai Amana piyadelerini ve harp arabalarını Hatti memleketinin hatırı için onlardan intikam almak üzere gönderecek. Hatti memleketinin Kralının ülkesinde asayiÅŸi temin ettikten sonra memleketleri Mısır’a dönecekler.
EÄŸer bir asilzade Hatti memleketinden kaçarsa böyle bir adam Mısır memleketi Kralı, Büyük Kral Rea MaÅŸeÅŸa Mai Amana’ya iltica ederse vazifesini yerine getirmek için, ister Hatti memleketi Kralı HattuÅŸili’ye ait olsun, ister ayrı bir ÅŸehre ait olsun, onu yakalayacak ve onu Hatti Kralı, Büyük Kral HattuÅŸili’ye iade edecektir.
EÄŸer bir asilzade Mısır memleketi Büyük Kralı Rea-MaÅŸeÅŸa Mai Amana’dan kaçarsa ve böyle birisi Hatti memleketine, Hatti memleketi Kralı Büyük Kral HattuÅŸili’ye gelirse onu yakalayacak, kardeÅŸi Mısır memleketi Kralı Büyük Kral Rea-MaÅŸeÅŸa Mai Amana’ya iade edecektir.
EÄŸer bir adam veya iki üç adam Hatti memleketinden kaçarsa, Mısır memleketi Kralı, Büyük Kral Rea-MaÅŸeÅŸa Mai Amana’ya gelirse Mısır memleketi Kralı Büyük Kral onları yakalayacak ve kardeÅŸi HattuÅŸili’ye iade edecek. Mısır Kralı ve Hatti Kralı kardeÅŸtirler, bu sebepten onları bu kabahatleri için ÅŸiddetle cezalandırmasınlar, onların gözlerinden yaÅŸ akmasın, bu ÅŸahıslardan karıları ve çocuklarından intikam alınmasın.
kaynak:wikimedia.org
Popularity: 9% [?]
Cevap Yaz!
You must be logged in to post a comment.