Servet-i Fünün romanının ikinci önemli romancısı Mehmet Rauf 1875’de İstanbul’da doğdu. Kısa dönem irtibat zabitliği yapmıştır. Mekteb-i Bahriye’de eğitimini devam ettirdi. Bu sırada Halit Ziya’ya gönderdiği mektupla Servet-i Fünün dönemine atılmış oldu. Popülaritesini Türk edebiyat Tarihinin ilk psikolojik romanı olan Eylül’le yakalamıştır.

Eylül, psikolojik roman türünde olduÄŸundan anlatımı zor olabilir.Servet-i Fünun döneminin ağır dilinin etkisi eserde görülür fakat dili yine de o zamanki pek çok eserden daha sadedir…

Olayların geliÅŸimine fazla yer verilmemiÅŸtir, ruh betimlemeleri daha çok yer tutar… Okuyucu,geliÅŸen olayları kafasında kahramanların tasvir edilmiÅŸ ruh halleriyle anlamlandırır…

Roman, karı (Suad) – koca (Süreya) arasındaki saf ve temiz sevgi ile daha sonradan araya girecek olan üçüncü kiÅŸinin (Necib) kadına olan aÅŸkı ve daha sonra kadının da kocasını yine ateÅŸli bir aÅŸka karşılık vererek aldatması üzerine kuruludur.
Esere bakıldığında Süreya’nın ruh haline pek yer verilmemiÅŸ,Necib’in duyguları ve Necib ile Suad’ın ruh halleri üzerinde durulmuÅŸtur… Suad, monoton ve durulmuÅŸ bir yaÅŸamdan kopup ateÅŸli bir aÅŸka kendini kaptıracak fakat daha sonra kaçtığı yaÅŸamı özleyecektir.

Kısacası Eylül,yaÅŸanan bir “yasak aÅŸk” üzerine kurulmuÅŸtur…

YaÅŸanan aÅŸka bakılırsa da her yönüyle acı veren ve yazarın yaÅŸadığı dönemde belki de sonunu hüsranla deÄŸil de mutlulukla bitirmekten çekindiÄŸi yoÄŸun duygulardır…