Tüm mp3 player fırsatları için tıklayın !

<

Eleştirel Psikoloji Nedir?


Sponsorlu Baglantilar

Tüm oto müzik sistemi fırsatları için tıklayın !

Anthony Collins

Durban 2003

“Eleştirel Psikoloji nedir?” diye sormadan önce belki de “neden?” diye sormamız gerekir. Neden Eleştirel Psikoloji? Eleştirel Psikoloji neden var?

Bir teori, bir yöntem ya da bir bilgi bütünü olmadan önce, Eleştirel Psikoloji bir tutumdur – hadi itiraf edelim, kötü bir tutumdur: bir otoriteye saygısızlık, bir şeylerin yanlış olduğuna dair huzursuz bir şüphe. Ve bize ne kadar sık her şeyin o kadar da kötü olmadığı, her şeyin sonuçta saptanmanın eşiğinde olduğu, bütün ihtiyacımızın uygun araştırmayı tamamlamak ve gerekli tekniği mükemmelleştirmek olduğu söylenirse söylensin, içimizde bir şeylerin yanlış olduğuna dair sarsılmaz bir duygu kalır.

Biz bu kalıntıyı boş vermeyi reddediyoruz, çünkü yanlış olan şey basit bir yanlışlık, kavramsal bir hata, bir veri eksiği ya da gerekli programın uygulanmasında bir hata değildir, çok daha derin ve çok daha ciddidir.

Dünya acıyla, yabancılaşmayla, zorbalıkla ve göz ardı etmekle dolu ve psikoloji bunlara etkisiz bir ilginin, kasıtlı cehaletin ve istekli bir işbirliğinin amaçsız bir birleşimiyle yanıt verdi. Bu hoş görülemez durum bizi ilk ilkeye ulaştırır: Eleştirel Psikoloji etik bir pratiktir, ilkeselleşmiş bir şiddet eylemine bir yanıttır.

Neden bu ilgi bizi Eleştirel Psikolojiye yönlendirdi? Çünkü psikoloji insanların mutsuzluğuna müdahale etme, insanların hayatını iyileştirmeye yönelik kuvvetli bir girişim sunar, ya da sunduğunu ileri sürer ya da biz bir zamanlar sunduğuna inanacak kadar genç ve yeterince saftık. Artık emin değiliz. Hala deneyimin önemli olduğuna ve insan varlığının kolaylıkla ekonominin, politikanın, sosyolojinin ya da herhangi bir biyolojik bilimin kavramlarına indirgenemeyeceğine inanıyoruz. Böylece insan deneyimini anlamayı (bazı zamanlar) ciddiye alan disipline bağlı kalıyoruz. Ama bu noktadan hareketle geleneksel psikolojiden bir temel konuda ayrılmaya başlıyoruz: deneyim yalıtılmış halde anlaşılamaz, bireyin içindeki içsel mekanizmalar ve süreçlerle bağlantılı olarak anlaşılamaz. Psikolojinin temel problemi bu içsel çalışmalara odaklanmaya ve altta yatan ilişkileri, bireylerle onların geniş çevreleri arasındaki bağlantıları dışarıda bırakma eğilimidir. Buradan hareketle bizim ikinci ilkemiz şöyledir: Eleştirel Psikoloji insanları kendi toplumsal ve maddi dünyaları içinde anlamaya çalışan bağlamsal bir psikolojidir.

Sponsorlu Baglantilar

Tüm kadın aksesuar fırsatları için tıklayın !

Ama neden bir sosyal ya da kültürel ya da topluluksal psikoloji değil de Eleştirel Psikoloji? Çünkü Eleştirel Psikoloji sadece psikoloji içindeki bir boşluğu kapatma, göz ardı edilmiş bazı alanların haritasını çıkartma çabası değildir, disiplinin üzerine kurulduğu temellerle köklü bir mücadeledir. Psikoloji ne yapacağını bilmiyor, çünkü ne olduğunu bilmiyor. İşini yapmakla o kadar meşgul ki, gerekli geri adımı atarak yaptığı işin ne olduğunu tam olarak düşünebilecek hale gelemedi. Tıpkı bireyleri bağlamlarından koparttığı gibi, kendini de bağlamından koparttı – içinde ortaya çıktığı toplumsal ve tarihsel koşulların ve bu koşulların kendi kavramlarını, yöntemlerini, kurumlarını ve pratiklerini nasıl şekillendirdiğinin duyusundan yoksun. Kendisiyle ilgili kendi hikâyelerine inanıyor, çünkü bunların nereden geldiğini bilmiyor.

Büyük oranda psikoloji eleştirel olmayan bir şekilde içinde geliştiği belli bir kültürde ağır basan düşünceler üzerine inşa edildi. Bunların belki de en etkili ve en feci iki tanesi (doğru bilgiye giden yol olarak) bilim ve (insanların kavramsallaştırılma yolu olarak) bireydi, fakat bu düşünceler günlük sağduyumuzla o kadar bütünleşmiştir ki, farklı düşünmeyi tasavvur etmek çok zordur. Bunu yapmak için bu düşüncelerin köken ve etkilerini incelemeye ve deneyip alternatifler üretmeye ihtiyacımız vardır.

Eleştirel Psikoloji tam da bu alışıldık işin kesildiği ve psikolojinin dışarıdan incelendiği andır. Eleştirel yöntem kabul edilen düşüncelere yönelik bir şüpheyi beraberinde getirir. Bunu yapmak için Eleştirel Psikoloji aralarında tarih, felsefe, sosyoloji, antropoloji, politika, ekonomi ve kültür araştırmaları diye adlandırılan her şeyin olduğu, feminizm, sömürge sonrası çalışmaları, eleştirel ırk teorisi, bilim araştırmaları ve post-yapısalcılığın bütün çeşitlerinin de aralarında bulunduğu birçok başka disiplinden yararlanır. Yani Eleştirel Psikoloji disiplinler arasıdır: psikolojinin hem içindedir hem de dışındadır, nerede bulursa kullanılabilir kavramları ödünç alır ve çalar ve kasıtlı olarak alanın dışındaki eleştirel yaklaşımlarla kavramsal bağlantılar kurmaya çalışır.

Eleştirel Psikolojinin ikili bir anlamı vardır: bir psikoloji eleştirisi ve psikoloji yapmanın eleştirel bir yolu. Amacı psikolojiyi yıkmak değil, onu olduğunu iddia ettiği şey olabileceği noktaya dönüştürmektir: Aynı zamanda hem insanları doğru anlamanın bir yolu ve bir bakım mesleği. Ne psikolojinin ne de onun ortaklaştığı şeylerin düşmanı değildir, ama onun bilincinin düşmanıdır: Öz-düşünmenin psikoloji kendisinin en iyi ilkeleriyle uyumlu hale gelene kadar susmayacak inatçı sesi. Böylece son ilkeyi de söyleyebiliriz: Eleştirel Psikoloji yöntem ve amaç olarak eleştiridir: ne nihilizm ne de idealizmdir, ama eleştirel analiz yoluyla kuvvetli ve sistematik bir dönüşüm çabasıdır.

Kaynak: Hook, Mkize, Kiguwa ve Collins (2004). Critical Psychology. Landsdowne (Güney Afrika): University of Cape Town Pres.

alıntıdır :elestirelpsikoloji.org

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Eleştirel Psikoloji Nedir? ile Benzer Yazılar:

Paylas
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
23 Kasım 2009 Saat : 10:40

Eleştirel Psikoloji Nedir? Yazısı için Yorum Yapabilirsiniz

Yorum yapmak için giriş yapmak zorundasın. Gİriş

Tüm erkek giyim modası fırsatları için tıklayın !

içerik