Tüm mp3 player fırsatları için tıklayın !

<

Franchisingin Tarihçesi – Franchising nedir


Sponsorlu Baglantilar

Tüm oto müzik sistemi fırsatları için tıklayın !

1.1.FRANCHİSİNG TANIMI
Bir dağıtım ve pazarlama sistemi olan franchising, iki taraf arasında süreklilik gösteren ve ticari ilişkiye dayanan bir anlaşmadır. Franchising, bir işletme sistemi çerçevesinde yapılan satış etkinliklerinde denenmiş, kendini ispat etmiş bir markanın desteği ve güvencesi altında iş yapan, birbirinin kopyası firmaların mal ve hizmet dağılımına yönelik olarak belli bir bedel karşılığında söz konusu marka ve sistemin sahibi olan firma ( Franchisor) ile girmiş oldukları bağımsız bir ticari ilişki türüdür. Franchising bir işletme sisteminin ürünlerinin ve hizmetlerinin sunulduğu bir ekonomik paylaşım türüdür.

Franchising, “tekel durumundaki bir üreticinin bir diğer üretici ya da tacire mallarını bir il, bölge ya da ülke gibi belirli bir yörede üretme veya pazarlama hakkını resmi ruhsatla veren bir düzenleme” olarak tanımlanmıştır.Tekel durumundaki satıcı “franchise vericisi”dir. Amacı da doğrudan yatırım yapmaksızın mallarını farklı bölgelerde bir başka üretici veya tacir tarafından üretmek veya pazarlamaktır.
Franchisingin Türkçe karşılığı “dallanma” olarak ifade edilmektedir. İngilizce’de üretici tarafından bayi ve perakendeciye malları satma yetkisi anlamına gelen franchising, esasta Fransızca’da “özgür kılma” anlamına gelen “affranchir” sözcüğünden türemiştir. “İsim, yöntem ve işletme hakkının satışı” olarak da ifade edilen franchisingin esas tanımı Uluslar arası Franchise Birliği’nin (UFRAD) yaptığı tanımdır. Bu tanıma göre; “franchising, franchising hakkını verenin, know-how ve eğitim gibi alanlarda işiyle sürekli olarak ilgilenecek olan franchising hakkını alan taraf olan franchisee ile arasında sözleşme ilişkisinin bulunduğu bir işlem”dir.


1.2. FRANCHİSİNGİN TARİHÇESİ

Sponsorlu Baglantilar

Tüm kadın aksesuar fırsatları için tıklayın !

Franchising, bugünküne daha yakın şekliyle 1800’lü yılların başlarında İngiltere’de bira üreticileri tarafından kullanılan bağlantılı firma sisteminde görülebilir. Alkollü içkilerin yaygın kullanımının sorunlar yaratmaya başlamasıyla bir kanun çıkarılarak, alkollü içeceklerin satışı ruhsata bağlandı ve birahanelerde içki içilen bölümlerinin ortamlarının daha iyi bir hale getirilmesi şartı koşuldu. Bunun sonucunda iki etki ortaya çıktı: Ruhsatlı birahanelerin değeri önemli derecede arttı ve satın alınmaları zorlaştı. Bazı birahaneler mekanlarında gerekli iyileştirmeyi yapamayarak işi bırakmak zorunda kaldılar. Bağlantılı firma sistemi, satış noktalarını kaybetmek istemeyen bira üreticileri tarafından bir savunma mekanizması olarak geliştirildi. Mülkiyet için ödenen kira veya kredi tarzı bir para karşılığında bira üreticisi, birahaneyi sadece kendi birası ve alkollü içeceklerinin sunulduğu bir satış noktası haline getirdi.
Franchisingin tarihçesi daha sonra Singer dikiş makinaları şirketi tarafından ortaya konulan farklı bir yöntemle devam etmiştir. 1850’li yıllarda Amerikan İç Savaşı’nın bitimiyle birlikte Singer, çok ucuz fiyatla mal satmalarını sağlayacak bir seri üretim ünitesi kurmuştu. Fakat, dikiş makinası tamir bakım ve yedek parça hizmetleri ekonomik bir biçimde merkezi olarak yürütülememekteydi. Bunun üzerine bağımsız işletmelere tanımlanmış bir bölge içinde satış yapma ve satış sonrası hizmet sunma haklarını veren bir franchising sistemi oluşturuldu. Bu ilk franchiselar aslında bu hakkı kullanan firmalara talep halinde satış sonrası hizmet verme hükümlülüğü getiren distribütörlük anlaşmalarıydı.
1898’de General Motors firması yeni bir yatırıma gereksinim duymaksızın satış noktalarını arttırmak amacıyla kullanmaya başladı. General Motors’u “drugstore” tarzındaki mağazalarını yaygınlaştırmada franchising’i kullanan Rexall izledi. İlk frachiseların içindeki en başarılılarından biri de meşrubat şişeleme endüstrisiydi. Coca Cola, Pepsi ve 7Up, ekonomik yayılma metodu olarak franchising kullanımını başlattılar.
1920’lerde ABD’de bir işletme şekli olarak franchising kavramı toptancı-perakendeci ilişkisine yansıdı. Bu dönemlerde bile büyük ölçekli perakendeciler uyguladıkları fiyat politikalarıyla küçükleri piyasadan silmekteydiler. Toptancı ( franchise hakkını kullandıran), küçük perakendeciye ( franchise hakkını kullanan) karşı bir yandan bağımsızlığını korurken bir yandan da hem tanınmış bir marka ismini kullanma hem de büyük oranlarda miktar iskontosundan yararlanma olanağını sundu. Buna ek olarak müşteri de perakendeciyi kalitesi bilinen bir ürünü sunan bir işletme olarak tanımış oldu. İngiltere’de bu franchise tarzı, SPAR ve VG bakkaliye mağazaları tarafından kullanılmıştı. 1950’lere kadar franchise kullanım hakkı veren firmaların çoğunluğu bu yöntemi halihazırda mevcut mal ve hizmetlerin dağıtımında kullanılan verimli bir metot olarak gördüler. Araba üreticileri, petrol şirketleri ve meşrubat distribütörlerinin tümü bu geleneksel veya ilk kuşak denilebilecek franchising sistemine örnektirler. 1950’lerde franchisingde yaşanan patlama “işletme sistemi franchisingi” olarak bilinen ikinci kuşak franchise’a bağlanmaktadır. Bu sistem, franchise’ı hakkı kullandıran firmanın sınırlı riskle hızlı büyüme avantajını yakaladığı, hakkı kullanan firmanın ise daha başından kendini ispatlamış bir işletme sistemini satın aldığı bir metot olarak tanımlanmıştır. Bir hamburger restoran zinciri olan Wimpy, İngiltere’de kurulan ilk işletme sistemi franchising’i idi.
Gerek İngiltere’de gerekse ABD’de yaşanan gelişmeler 1960’larda franchising’in büyüme hızının yavaşlamasına neden oldu. İngiltere’de halk hileli bir satış yöntemi olan “ piramit satış” ile franchising’i özdeşleştirdi. Piramit satış, finansal teşviklerle kendi alt distribütörlüklerini ( sub-distributor) kurmaya yönlendiren alıcılara distribütörlük satışından ibarettir. Alt distribütörler de kendi alt distribütörlerini oluştururlar ve böylece uzayıp gider. Piramidin en altında kapı kapı satış yapan bir ekip satışı gerçekten çok güç bir ürünle baş başa kalmışken, piramidin tepesinde üründen ziyade çok katmanlı distribütörlük satışından elde edilen bir servet birikmiştir. İngiliz Devleti 1973’te “Adil Ticaret” adı altında çıkardığı yasayla piramit satışı kontrol altına lamayı hedeflemiş fakat bu sistemi yasadışı ilan etmemiştir. ABD’deki duraklama dönemi ise hisse senedi piyasasının düşüşe geçtiği ve ekonominin bocaladığı 1969 yılına rastlar.
1970’lerin başında İngiltere’de piramit satışın yarattığı kötü izlenimi silmek için “Franchise Veren Firmalar Ticaret Birliği” kurma yolunda bazı girişimlerde bulundu fakat başarılı olamadı. Ancak 1977 sonlarında İngiliz Franchise Birliği ( BFA) kuruldu.
Değinilmesi gereken bir diğer konu da; kısa bir süre önce ABD’de yayınlanan yeni bir biyografinin, franchising’in bir bayan tarafından keşfedildiğini ortaya çıkardı. ABD’nin ilk perakende franchise ağını kurmayı başaran Martha Matilda Harper, 1928 yılında dünya genelinde 500 mağazalık güzellik salonu zincirinin sahibiydi. Bu başarılı kadının tarih ve bilim dünyasında hak ettiği yeri alması için çok uzun yılların geçmesi gerekti. 1891 yılında bilmeyerek de olsa ilk franchise sistemini kurmuş olan Harper, salonlarında müşterilerine aynı kalitede hizmet verilmesi için yaptığı çalışmalarla tam anlamıyla bir franchising ağı kurmayı başarmış. Eğitim okulları açan Harper, günümüzde McDonalds ve diğerlerinin yaptığı gibi koordineli olarak ilan verme, kullanılan ürün ve verilen hizmette standardizasyona gitmek gibi çalışmaları o zamanlarda uygulamaya başlamış. Uluslar arası Franchise Birliği de Harper’ın franchise modelinin kurucusu olduğu iddiasına karşı çıkmanın anlamsız olduğunu, ancak bu modelin daha çok II. Dünya Savaşı’ndan sonra gelişme gösteren, Kentucky Fried Chicken restoranları ve Holiday Inn Otelleri ile bağıntılı olduğunu söylüyor. 

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Franchisingin Tarihçesi – Franchising nedir ile Benzer Yazılar:

Paylas
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
28 Ocak 2010 Saat : 12:19

Franchisingin Tarihçesi – Franchising nedir Yazısı için Yorum Yapabilirsiniz

Yorum yapmak için giriş yapmak zorundasın. Gİriş

Tüm erkek giyim modası fırsatları için tıklayın !

içerik